الشيخ محمد علي الگرامي القمي

548

رساله توضيح المسائل (1390ش) (فارسى)

و اگر بواسطه وجود زن يا شوهر نقصى در سهام ورثه پديد آيد از سهم زن و شوهر و مادر و برادران و خواهران مادرى و جدّ و جدّه مادرى و دائيها و خاله‌ها چيزى كسر نمىشود بلكه تمام سهام خود را از اصل مال مىبرند و آنچه نقص وارد شده از سهام پدر و برادران و خواهران پدر و مادرى يا پدرى فقط و جدّ و جدّه پدرى و عموها و عمّه‌ها كسر مىشود . مسئله 3097 - اگر زن بخواهد در چيزهايى كه از آنها ارث نمىبرد تصرّف كند ، بايد از ورثه ديگر اجازه بگيرد . و نيز بنابر احتياط واجب ورثه تا سهم زن را نداده‌اند ، نبايد در ساختمان و چيزهايى كه زن از قيمت آنها ارث مىبرد بدون اجازه او تصرّف كنند و چنانچه پيش از دادن سهم زن ، اينها را بفروشند در صورتى كه زن معامله را اجازه دهد ، صحيح و گرنه نسبت به سهم او محلّ اشكال است . مسئله 3098 - اگر بخواهند ساختمان و درخت و مانند آن را قيمت نمايند بايد حساب كنند كه اگر آنها بدون اجاره در زمين بمانند تا از بين بروند چقدر ارزش دارند و سهم زن را از آن قيمت بدهند . و نبايد قيمت درخت كنده شده يا مانده در زمين ، ولى به شرط اجاره را ، ملاك قرار دهند . مسئله 3099 - زمين مجراى آب قنات و مانند آن حكم زمين را دارد ، و آجر و چيزهايى كه در آن به كار رفته ، در حكم ساختمان است . و همچنين امور اصلاحى مجرى . مسئله 3100 - اگر ميّت بيش از يك زن دائم داشته باشد ، چنانچه اولاد نداشته باشد چهار يك مال ، و اگر اولاد داشته باشد ، هشت يك مال به شرحى كه گفته شد ، به طور مساوى بين زنهاى او قسمت مىشود ، اگر چه شوهر با هيچ يك از آنان يا بعضى از آنان نزديكى نكرده باشد ، ولى اگر در مرضى كه به آن مرض از دنيا رفته ، زنى را عقد كرده و با او نزديكى نكرده است ، آن زن از او ارث نمىبرد و حقّ مهر هم ندارد . ولى اگر نزديكى كرده باشد مهر و ارث مىبرد . مسئله 3101 - اگر زن در حال مرض شوهر كند و به همان مرض بميرد شوهرش اگر چه با او نزديكى نكرده باشد ، از او ارث مىبرد . مسئله 3102 - اگر زن را به ترتيبى كه در احكام طلاق گفته شد طلاق رجعى بدهند و در بين عدّه بميرد ، شوهر از او ارث مىبرد . و نيز اگر شوهر در بين عدّه زن بميرد ، زن از او ارث مىبرد ، ولى اگر بعد از گذشتن عدّه رجعى يا در عدّه طلاق بائن يكى از آنان بميرد ، ديگرى از او ارث نمىبرد .